چه زمانی و چه کسی را در تیم مارکتینگ استخدام کنیم؟
بسیاری از بنیانگذاران استارتاپها با یک سوال حیاتی روبرو هستند: «اولین نفر مارکتینگ باید چه کسی باشد؟» استخدام زودتر از موعد، بودجه شما را میبلعد و استخدام دیرتر از موعد، جلوی رشد شما را میگیرد. امیلی کرامر، متخصص استراتژی رشد، معتقد است که استخدام در مارکتینگ یک هنرِ «زمانبندی» است.
۱. مرحله اول: پیدا کردن محصول (Product-Market Fit)
در این مرحله، شما نباید به دنبال «مدیر مارکتینگ» باشید. در مراحل ابتدایی، وظیفه مارکتینگ بر عهده بنیانگذاران است. شما باید شخصاً با مشتریان صحبت کنید، از کانالهای ارگانیک (مثل لینکدین یا نوشتن مقاله) استفاده کنید تا بفهمید چه پیامی برای بازار جذاب است.
- چه کسی را استخدام کنیم؟ هنوز زود است.
- تمرکز: تست کانالهای مختلف برای پیدا کردن اولینِ ۱۰ تا ۵۰ مشتری.
(جای قرارگیری تصویر ۱: اینفوگرافیک مراحل رشد استارتاپ و نیازهای استخدامی)
۲. مرحله دوم: رشد اولیه (Early Growth)
وقتی متوجه شدید کانالهایی دارید که به خوبی کار میکنند (مثلاً محتوای شما ورودی میگیرد یا تبلیغات پولی بازگشت سرمایه دارد)، زمان آن است که اولین عضو را اضافه کنید. در این مرحله به یک «مارکتر همه فن حریف» (Generalist) نیاز دارید. کسی که هم کمی کپیرایتینگ بلد باشد، هم بتواند مدیریت کمپین را انجام دهد.
(جای قرارگیری تصویر ۲: دیاگرام تخصصهای مورد نیاز یک مارکتر همه فن حریف)
۳. مرحله سوم: مقیاسپذیری (Scaling)
وقتی بودجه دارید و میخواهید رشد را ۱۰ برابر کنید، زمان استخدام «متخصصان» (Specialists) فرا رسیده است. حالا دیگر یک نفر نمیتواند همزمان متخصص سئو، مدیر شبکههای اجتماعی و طراح کمپین باشد.
- ترتیب استخدام: معمولاً استخدام یک «مدیر محتوا/سئو» برای ساخت موتورِ رشد بلندمدت و یک «متخصص تبلیغات پولی» برای رشد سریع پیشنهاد میشود.
۴. تلهی استخدامهای اشتباه
بسیاری از شرکتها در مرحله دوم، مستقیماً به سراغ «مدیر برند» یا «مدیر روابط عمومی» میروند. این یک اشتباه استراتژیک است. در مراحل رشد، شما به «مارکتینگِ عملکردی» (Performance Marketing) نیاز دارید که مستقیماً روی درآمد و لید (Lead) تاثیر بگذارد، نه مارکتینگِ آگاهیبخش (Branding) که نتایجش در بلندمدت مشخص میشود.
(جای قرارگیری تصویر ۳: جدول مقایسهای مارکتینگ عملکردی در برابر برندینگ)
۵. چکلیست استخدام برای شما
پیش از هر استخدام، این سه سوال را بپرسید:
- آیا کانالِ جذب را پیدا کردهایم؟ (اگر پاسخ خیر است، استخدام نکنید).
- آیا این فرد قرار است “مجری” باشد یا “استراتژیست”؟ (در ابتدای راه، شما به مجری نیاز دارید).
- آیا این نقش، مستقیماً به درآمد گره خورده است؟
نتیجهگیری
استخدام در مارکتینگ مثل چیدن قطعات پازل است. اگر قطعات را زودتر از وقتش بچینید، تصویر نهایی ناقص میماند. با تمرکز بر نیازهای مرحله رشد خود، به جای پر کردنِ سریعِ صندلیهای خالی، تیمی بسازید که واقعاً موتورِ رشد کسبوکارتان باشد.
